Marijke Roukens
De ware JacobEen ontdekkingsreis door Nederlands-Indië,
Australië en Nederland in 350 geheime
brieven van een KNIL-vlieger
en zijn vrouw, 1910-2010
Het Boek
De ware Jacob is, zoals de ondertitel zegt, een ontdekkingsreis door Nederlands-Indië, Australië en Nederland in 350 geheime brieven van een KNIL-vlieger en zijn vrouw, van 1910 tot 2010.
Het beslaat de levensloop van de vader van de auteur, Jacob (Jaap) Roukens, die in Nederlands-Indië wordt geboren, in Nederland de Koninklijke Militaire Academie doorloopt en daarna teruggaat naar Nederlands-Indië. Daar volgt hij een vliegersopleiding en ontmoet hij al gauw de liefde van zijn leven Elvire van der Poll. Hijzelf en zijn liefde voor de militaire luchtvaart lopen ernstig letsel op doordat hij met zijn Fokker verongelukt. Gelukkig overleeft hij het, maar zijn gevoelige aard en waarschijnlijk de dreiging van de Tweede Wereldoorlog en de grote kans om daarin weer neer te storten, doen hem besluiten over te stappen naar de infanterie. Niet op Java maar op het eiland Borneo breekt in 1941 in Nederlands-Indië de oorlog tegen de Japanners uit. Daar komt hij terecht in een hopeloze guerrilla-strijd en moet zijn vrouw het oerwoud in vluchten waar zij hun derde kind ter wereld brengt. Na de Japanse interneringskampen overleefd te hebben blijft hun leven een reis met talloze verhuizingen en hartverscheurende scheidingen, ellende en geweld. Jaap meldt zich direct na de oorlog weer bij de luchtmacht, daar voelt hij zich thuis en maakt hij carrière.
In 1950 verhuist het gezin met vier kinderen naar Nederland waar ze eindelijk meemaken na negen jaar wat vrijheid is.
Er volgen ook dan scheidingen, maar de opbouw van hun leven wordt ingezet. Twee kinderen worden in Nederland geboren die het gezin completeren. Een aantal jaren is het leven goed, maar ontluisterend zal het leven van Jaap Roukens eindigen.
Jaap en Elvire hebben hun hele leven samen stand gehouden, dankzij de 350 unieke brieven die zij in alle omstandigheden, soms dagelijks, aan elkaar schreven, brieven die vertelden van hun wederwaardigheden, hun bewonderingwekkende openheid in gevoelens, maar vooral van hun hartstocht voor elkaar.
Het was ongekend wat hun zes kinderen in de brieven ontwaarden nadat beide ouders waren overleden. Een nieuwe wereld ging open, ze ontdekten de levensloop van hun ouders, maar vooral leerden ze toen pas de ware aard van hun vader kennen.
Marijke Roukens combineerde de inhoud van de brieven van haar ouders met interviews van haar broers en zussen en archief- en literatuuronderzoek om een zo werkelijk mogelijk beeld van de ontdekkingsreis te schetsen. De grote koloniale geschiedenis van Nederlands-Indië rondom de Tweede Wereldoorlog wordt in de kleine historische familiekroniek concreet en gedetailleerd invoelbaar.
Het boek is niet meer in de handel. Voor de aanvraag van een recensie exemplaar kunt u het contactformulier invullen, waarna het boek u zo spoedig mogelijk wordt toegestuurd.
Video
Korte filmimpressie van de presentatie van het eerste exemplaar van De ware Jacob aan de voormalige Commandant der Strijdkrachten Dick Berlijn. Arnhem, Bronbeek, 1-11-2023.
De auteur
Marijke Roukens werd op 29 januari 1947 geboren in Djakarta, Nederlands-Indië, dat toen nog officieel Batavia heette. Toen ze 3,5 jaar oud was verhuisde het gezin van de plaats Medan op Sumatra naar Nederland.
Haar jeugd in Nederland bracht ze door in Twello, Nijmegen en Rijswijk (ZH) met vijf broers en zussen.
Met haar HBO-opleiding deed ze farmacologisch onderzoek bij Philips Duphar en de Vrije Universiteit. Vervolgens had ze administratieve functies en werd ze accountmanager bij het Cito, het Instituut voor toetsontwikkeling.
Haar ambities om Cultuurwetenschappen te gaan studeren kon ze waarmaken door vervroegd met pensioen te gaan.
De studie werd gecombineerd met de mantelzorg voor haar moeder en oom en daarna voor twee kleinkinderen.
In 2017 studeerde ze op 70-jarige leeftijd af met een masterscriptie over de eerste spotprenten in een Nederlands-Indische krant.
Marijke is getrouwd, heeft drie kinderen uit haar eerste huwelijk en vier bonuskinderen van haar tweede echtgenoot.
Samen hebben ze twaalf kleinkinderen.
Collectie Menno van Meeteren Brouwer
De kunst van Menno van Meeteren Brouwer (1882 – 1974) stond tot het einde van zijn leven vooral in het teken van Nederlands-Indië. Marijke raakte aangestoken door zijn kunst nadat ze haar masterscriptie over zijn spotprenten – de allereerste spotprenten in een Nederlands-Indische krant – had afgerond. Ze ging zijn schilderijen, pen- en krijttekeningen, aquarellen en posters uit Nederlands-Indië verzamelen. Daarnaast was Menno illustrator van meer dan 100 boeken.
De meeste zijn jeugdboeken die zich afspelen in Nederlands-Indië, maar hij werkte ook mee aan veel Nederlandse uitgaven zowel voor de jeugd als voor volwassenen. Meer dan honderd uitgaven zijn van hem bekend die tot Marijke’s verzameling behoren. Diverse tijdschriften hebben ook van zijn tekentalent gebruik gemaakt en schoolkinderen in Nederland konden het leven in Nederlands-Indië leren kennen door middel van zijn schoolplaten.
Zie hier een kleine selectie van boeken die Menno – zijn kunstenaarsnaam – illustreerde.
